على محمدى خراسانى

61

شرح رسائل (فارسى)

سؤال اينست كه آيا با تمكّن از تحصيل علم تفصيلى حتما بايد بدنبال علم باشد و امتثال اجمالى يعنى احتياط كافى نيست يا اينكه در اين فرض هم مىتواند به احتياط قناعت كند و دنبال علم تفصيلى نباشد ؟ دو قول است : 1 - اكثريت برآنند كه با تمكن از علم تفصيلى معيّنا بايد برود علم تفصيلى پيدا كند و امتثال تفصيلى تحويل مولى بدهد و حق ندارد به احتياط بسنده كند بدليل اينكه عند الاكثر مع الامكان قصد وجه و قصد قربت جزمى معتبر است و در اينجا چنين چيزى ممكن است پس نوبت به احتياط و امتثال اجمالى نمىرسد . 2 - باز هم امتثال اجمالى كفايت مىكند و امتثال تفصيلى لازم نيست زيرا كه هدف احراز واقع است و آن هم كه از طريق احتياط هم احراز مىشود . آنگاه بنا بر قول اوّل اگر قدرت دارد كه از تمام جهات علم اجمالى را به علم تفصيلى تبديل كند حتما بايد چنين كند تا يك امتثال تفصيلى صددرصد تحويل مولى بدهد و اگر از هيچ جهت امكانش نيست به همان امتثال اجمالى قناعت كند و اگر از بعض جهات ممكن است و از بعض جهات ممكن نيست همان بعض را بايد مراعات كند تا هرچه بيشتر محتملات واقع را كم كند . فى المثل دو تا علم اجمالى دارد يكى نسبت به ساتر كه يا اين لباس پاك است يا آن در اينجا احتياط كردن به اينست كه باهر ساترى نماز بخواند و دو نماز مىشود يكى هم از جهت قبله كه كداميك از جهات اربع است اين هم علىحده چهار نماز مىطلبد كه با ضرب در آن دو نماز